{"id":224,"date":"2023-01-05T16:14:34","date_gmt":"2023-01-05T16:14:34","guid":{"rendered":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/?p=224"},"modified":"2023-01-05T16:14:34","modified_gmt":"2023-01-05T16:14:34","slug":"kim-nerede-neyi-icat-etti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/kim-nerede-neyi-icat-etti.html","title":{"rendered":"Kim, Nerede, Neyi \u0130cat Etti?"},"content":{"rendered":"

Kim, Nerede, Neyi \u0130cat Etti?<\/strong>
\nTELGRAF : William Cooke ve Charles Wheatstone adl\u0131 iki \u0130ngiliz1837 y\u0131l\u0131nda , teller \u00fczerinden elektrik ak\u0131m\u0131 g\u00f6ndererek mesaj iletmeyi ba\u015fard\u0131lar. B\u00f6ylece ilk elektrikli telgraf makines\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Elektrik ak\u0131m\u0131, al\u0131c\u0131 cihaz\u0131n kadran\u0131ndaki bir dizi i\u011fneyi hareket ettirerek ula\u015ft\u0131r\u0131lacak mesaj\u0131n ekranda belirmesine yard\u0131mc\u0131 oluyordu.<\/strong><\/p>\n

MORS ALFABES\u0130 : 1843\u2019 te Samuel Morse, telgraf mesajlar\u0131nda nokta ve \u00e7izgilerden olu\u015fan \u00fcnl\u00fc Mors Alfabesi\u2019 ni geli\u015ftirdi. Morse, Baltimore\u2019 den Washington\u2019 a uzanan 60 km\u2019 lik bir telgraf hatt\u0131 kurarak, hatt\u0131 ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imleriyle ilgili haberleri iletmek i\u00e7in kulland\u0131.<\/p>\n

TELEFON : 1876\u2019 da Alexander Graham Bell, telefonu icat etti. Bell ve Thomas Watson adl\u0131 elektrik m\u00fchendisi, bir g\u00f6nderici ve bir al\u0131c\u0131dan olu\u015fan bir d\u00fczenek yapt\u0131lar. Al\u0131c\u0131, sesi belli bir elektrik ak\u0131m\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor ve bu ak\u0131m bir tel arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ahizeye ta\u015f\u0131n\u0131yordu. Tarihteki ilk telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesini, 10 Mart 1876\u2018 da Bell yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

RADYO : 1902\u2019 de \u0130talyan mucit Guglielmo Marconi, kablo ya da tel olmadan bir yerden di\u011ferlerine mesaj g\u00f6ndermenin yolunu ke\u015ffetti. B\u00f6ylece radyo do\u011fdu. Marconi, radar\u0131n mucidi Hertz\u2019 in yapm\u0131\u015f oldu\u011fu deneyleri kullanarak bulundu\u011fu yerden 9 metre uzaktaki bir kap\u0131 zilini \u00e7almay\u0131 ba\u015farabiliyordu ve bunun i\u00e7in her hangi bir kabloya ihtiya\u00e7 duymuyordu. Kulland\u0131\u011f\u0131 y\u00f6nteme \u201celektromanyetik\u201d ad\u0131n\u0131 vermi\u015fti.<\/strong><\/p>\n

YEMEK \u00c7UBUKLARI : Yemek \u00e7ubuklar\u0131 5000 y\u0131l \u00f6nce ilk defa \u00c7in\u2019 de kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. \u00c7inliler, daha iyi pi\u015fmesi i\u00e7in yiyecekleri \u00e7ok ufak par\u00e7alara ay\u0131r\u0131yorlard\u0131. Bunlar\u0131 tutabilmek i\u00e7in de a\u011fa\u00e7 dallar\u0131n\u0131 kullan\u0131yorlard\u0131. Bug\u00fcn \u00c7in, Japonya, Vietnam, Kore gibi Uzakdo\u011fu \u00fclkelerinde yemek \u00e7ubuklar\u0131 hala yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

EKMEK KIZARTMA MAK\u0130NES\u0130 : 1909\u2019da General Electric \u015firketi, ilk elektrikli ekmek k\u0131zartma makinesini \u00fcretti. Dilimlenmi\u015f ekmek, elektrikle \u0131s\u0131t\u0131lan bir tel \u00fczerine konuluyordu. Ayarl\u0131 bir saat, s\u00fcre doldu\u011funda elektri\u011fi kesiyor ve ekme\u011fi d\u0131\u015far\u0131 do\u011fru itiyordu. Bu sayede sabahlar\u0131 kahvalt\u0131 masalar\u0131n\u0131 renklendiren \u00e7\u0131t\u0131r \u00e7\u0131t\u0131r ekmeklerin hikayesi do\u011fdu.<\/p>\n

M\u0130KRODALGA FIRIN : Yiyecekleri radyo dalgalar\u0131 ile \u0131s\u0131tan bir f\u0131r\u0131n fikrinin patentini 1945\u2019 te Amerikal\u0131 mucit Percy L. Spencer alm\u0131\u015ft\u0131r. Yiyecekler, mikrodalga ad\u0131 verilen radyo dalgalar\u0131yla bombard\u0131man edilir, bunun neticesinde molek\u00fcler titre\u015ferek yiyece\u011fin \u0131s\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Mikrodalga f\u0131r\u0131nlar\u0131n kapa\u011f\u0131ndaki metal teller ise mikrodalgalar\u0131n f\u0131r\u0131ndan d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131k\u0131p insanlara zarar vermesine engel olmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n

FM RADYO : 1920\u2019 de Edwin Howard Armstrong, FM radyoyu geli\u015ftirdi. Elektrik m\u00fchendisi Armstrong\u2019 un elektromanyetik ve elektrik alan\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 icatlar \u00e7ok \u00f6nemlidir. Fakat onun belki de hepimiz taraf\u0131ndan bilinen icad\u0131, geni\u015f aral\u0131kl\u0131 yay\u0131n yapan FM radyo band\u0131d\u0131r.<\/p>\n

S\u00dcPER \u0130LETKEN : 1986\u2019 da George Bednorz, kay\u0131p olmaks\u0131z\u0131n enerjiyi transfer edebilen bir madde geli\u015ftirdi. B\u00f6ylece \u201cs\u00fcper iletken\u201d kavram\u0131 hayat\u0131m\u0131za girmi\u015f oldu. S\u00fcper iletkenler, \u201cbilgi \u00e7a\u011f\u0131\u201d a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli geli\u015fmeleridir. S\u0131radan bir bak\u0131r telden iletildi\u011finde enerjinin yakla\u015f\u0131k % 40\u2019 \u0131 kaybolmaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu y\u00fczden s\u00fcper iletkenler insanl\u0131\u011f\u0131n enerjiyi do\u011fru ve verimli kullanabilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n

UYDU : 4 Ekim 1957\u2019 de Ruslar, ilk uydu Sputnik\u2019 i D\u00fcnya y\u00f6r\u00fcngesine yerle\u015ftirdi. D\u00fcnya\u2019 n\u0131n ilk yapay uydusu sadece bir basket topu b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde olup 82 kg a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndayd\u0131. Bu minik uydu, 98 dakika i\u00e7inde y\u00f6r\u00fcngeye yerle\u015ftirilmi\u015fti. Sputnik, insano\u011flu i\u00e7in uzay \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 demekti.<\/p>\n

FAKS : 1843\u2019 te \u00fcretilen ilk faks makinesi, kabartma harfleri tarayarak elektrik sinyalleri g\u00f6nderen bir sarka\u00e7tan olu\u015fuyordu. Modern faks makinelerinde ise g\u00f6nderilen dok\u00fcmandan yans\u0131yan \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alg\u0131layan diyotlar kullan\u0131l\u0131r. 1922\u2019 de Alman fizik\u00e7i Arthur Korn, radyo dalgalar\u0131 ile Avrupa\u2019 dan Amerika\u2019 ya foto\u011fraf g\u00f6ndermi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

HABERLE\u015eME KULELER\u0130 : Claude Chappe, tepelerin \u00fczerine kurulmu\u015f kulelerden olu\u015fan bir a\u011f sistemi geli\u015ftirdi. Her kulenin \u00fczerinde 49 de\u011fi\u015fik konuma ayarlanabilen iki uzun oka sahip bir makine vard\u0131. Her konum bir harfe ya da rakama kar\u015f\u0131l\u0131k geliyordu. Operat\u00f6rler b\u00f6ylece bir kuleden \u00f6tekine mesaj g\u00f6nderebiliyorlard\u0131. Bu sistem \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 oldu ve 4.828 km\u2019 lik bir a\u011f kulelerle birbirine ba\u011fland\u0131.<\/p>\n

\u00c7ENGELL\u0130 \u0130\u011eNE : D\u00fcnya, 1849\u2019 da Walter Hunt taraf\u0131ndan bulunan, \u00e7ok basit ama faydal\u0131 bir \u00fcr\u00fcnle tan\u0131\u015ft\u0131: \u00c7engelli \u0130\u011fne. \u00c7engelli i\u011fne, Amerikal\u0131 mucit taraf\u0131ndan sadece 15 dolar kazanabilmek amac\u0131yla bir iddia sonucunda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

KA\u015eIK : Paleolitik zamanlardan beri kullan\u0131lan ka\u015f\u0131klar\u0131n atas\u0131 deniz kabuklar\u0131d\u0131r. Ka\u015f\u0131\u011f\u0131n Latince ve Yunanca\u2019 daki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u201cspiral \u015fekilli s\u00fcm\u00fckl\u00fcb\u00f6ce\u011fi kabu\u011fu\u201d anlam\u0131na gelen \u201ccochlea\u201d kelimesinden t\u00fcretilmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki formunu ise MS I. Y\u00fczy\u0131lda Romal\u0131lar vermi\u015ftir.<\/p>\n

BI\u00c7AK : Tarihte kesin olarak ne zaman icat edildi\u011fi belli olmayan b\u0131\u00e7ak, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde mutfaklarda ve yemek masalar\u0131nda dizayn edilseler de tarihin ilk d\u00f6nemlerinden ba\u015flayarak yak\u0131n bir zamana kadar \u00f6ncelikle silah olarak kullan\u0131ld\u0131. Orta\u00e7a\u011f Avrupas\u0131\u2019 nda ev sahibi masaya b\u0131\u00e7ak getirmezdi, \u00e7\u00fcnk\u00fc herkesin b\u0131\u00e7a\u011f\u0131 belindeydi. Ancak \u015fiddet artmaya ba\u015flay\u0131nca 1669\u2019 da Fransa Kral\u0131 14. Louis\u2019 in b\u00fct\u00fcn sivri u\u00e7lu b\u0131\u00e7aklar\u0131n yemek masalar\u0131nda kullan\u0131m\u0131n\u0131 ve sokaklarda ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 yasaklam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n

\u00c7ATAL : \u00c7atal\u0131 ilk kullananlar\u0131n Yunanl\u0131lar oldu\u011fu san\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7atal\u0131n yemek masalar\u0131ndaki kullan\u0131m\u0131 MS 7. y\u00fczy\u0131lda Ortado\u011fu\u2019 daki zengin ve itibarl\u0131 ailelerde g\u00f6r\u00fclmektedir. 13. y\u00fczy\u0131lda Bizansl\u0131lar\u2019 a onlardan da \u0130talyanlar\u2019 a ge\u00e7mi\u015ftir. Fransa da ise \u201cg\u00f6steri\u015fe ka\u00e7\u0131yor \u201d diye kabul\u00fc yava\u015f olmu\u015ftur. \u00c7atal, 1600\u2019 lerin ortalar\u0131ndan itibaren tekrar itibar kazanm\u0131\u015f, kraliyet ailesi ve zengin sofralar\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmez l\u00fcks\u00fc olmu\u015ftur. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise hepimizin vazge\u00e7ilmez ihtiyac\u0131d\u0131r.<\/p>\n

MEKAN\u0130K SAAT : 999\u2019 da Gerbert, insano\u011flunun zaman\u0131 \u00f6l\u00e7ebilme arzusuna hizmet etmek i\u00e7in yepyeni bir \u00fcr\u00fcn sundu. Frans\u0131z ke\u015fi\u015f ve sonras\u0131nda Papa olan Gerbert\u2019 in a\u011f\u0131rl\u0131klar kullanarak \u00e7al\u0131\u015fan ilk mekanik saati g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar pek \u00e7ok kez geli\u015ftirildi.<\/p>\n

HASSAS SARKA\u00c7LI SAAT : Galileo\u2019 nun sarka\u00e7 teorisini \u00fcretmesinden sonra daha kesin zaman \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc yap\u0131labilir miydi? 1656\u2019 da Christian Huygens, bu noktadan hareketle, sarkac\u0131n hareketini bir dizi di\u015fli \u00e7ark \u00fczerinden saatin kollar\u0131na iletirken, bir yandan da sarkac\u0131n s\u00fcrekli sal\u0131n\u0131m halinde tutman\u0131n yolunu bularak ilk hassas sarka\u00e7l\u0131 saati geli\u015ftirdi.<\/strong><\/p>\n

D\u0130K\u0130\u015e MAK\u0130NES\u0130 : 1830\u2019 da Barthelemy Thimonnier diki\u015f makinesini icat etti. Makinede ayak pedal\u0131yla d\u00f6nd\u00fcr\u00fclen bir tekerlek, i\u011fneyi kald\u0131r\u0131p indiriyordu. Fakat o d\u00f6nemlerde pek \u00e7ok terzi, i\u015fini kaybedece\u011fi korkusuyla bu makinelerin 80 tanesini tahrip etmi\u015fti.<\/p>\n

FERMUAR : Fermuar\u0131n icad\u0131nda her ne kadar tek bir mucitten s\u00f6z etmek zor olsa da as\u0131l katk\u0131y\u0131 1893\u2019 de W.L. Hudson\u2019 un yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Fermuar\u0131n hayat\u0131m\u0131za girmesi olduk\u00e7a zaman alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk fermuar tasar\u0131m\u0131n\u0131n o kadar \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc vard\u0131 ki pek \u00e7ok \u00fcretici seri \u00fcretimi yapmay\u0131 reddetmi\u015fti. Fermuar, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar geli\u015fmi\u015f ve hayat\u0131m\u0131zdaki pratik malzemelerden biri olarak yerini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

ELEKTR\u0130K ISITICILI \u00dcT\u00dc : 1882\u2019 de Henry Seely, elektrik \u0131s\u0131t\u0131c\u0131l\u0131 \u00fct\u00fcy\u00fc geli\u015ftirdi. \u0130lk \u00fct\u00fcler, i\u00e7ine kor halinde k\u00f6m\u00fcr konularak \u0131s\u0131t\u0131l\u0131rd\u0131. Seely\u2019 nin \u00fct\u00fcs\u00fcn\u00fcn i\u00e7inde ise elektrikli bir \u0131s\u0131t\u0131c\u0131 bulunuyordu. B\u00f6ylece \u00fct\u00fc, zor kullan\u0131lan bir ev aleti olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

\u00dcT\u00dc MASASI : \u00dct\u00fc yaparken yeterince iyi sonu\u00e7 alamamaktan \u015fikayet\u00e7i olan Afrikal\u0131 Sarah Boone adl\u0131 bir ev kad\u0131n\u0131, 1892 y\u0131l\u0131nda kendisi i\u00e7in bir \u00fct\u00fc masas\u0131 geli\u015ftirdi. B\u00f6ylece tarihin ilk \u00fct\u00fc masas\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu.<\/strong><\/p>\n

ELEKTR\u0130KL\u0130 S\u00dcP\u00dcRGE : 1901\u2019 de Hubert Booth, elektrikli s\u00fcp\u00fcrgeyi icat etti. Booth\u2019 un elektrikli s\u00fcp\u00fcrgesi o kadar b\u00fcy\u00fckt\u00fc ki atl\u0131 bir arabayla \u00e7ekilmesi gerekiyordu. Fakat s\u00fcp\u00fcrgenin performans\u0131 gayet iyiydi; \u00f6yle ki \u0130ngiliz Kral\u0131 VII. Edward ta\u00e7 giyme t\u00f6reninden \u00f6nce salondaki hal\u0131n\u0131n bu s\u00fcp\u00fcrge ile temizlenmesini istemi\u015fti.<\/p>\n

ELEKTR\u0130KL\u0130 BUZDOLABI : \u0130lk elektrikli buzdolab\u0131, Karl Linde taraf\u0131ndan 1877\u2019 de geli\u015ftirildi. Yiyeceklerin bozulmadan saklanabilmesi i\u00e7in gereken, ortam\u0131n so\u011fuk olmas\u0131 ko\u015fulu, ilk defa Karl Linde taraf\u0131ndan yapay olarak sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131. Linde\u2019 nin cihaz\u0131, yiyecek kabininin arkas\u0131na freon gaz\u0131 yerine metil ether adl\u0131 son derece patlay\u0131c\u0131 bir gaz pompal\u0131yordu. Bu y\u00fczden pek yayg\u0131nla\u015fmad\u0131. Freon gaz\u0131 kullan\u0131lan ilk buzdolab\u0131n\u0131 ise Balzer Von Platen ve Carl Munters birlikte tasarlam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

BULA\u015eIK MAK\u0130NES\u0130 : 1889\u2019 da W. A. Cockran ad\u0131ndaki maharetli kad\u0131n mucit, tarihin ilk elektrikle \u00e7al\u0131\u015fan ilk bula\u015f\u0131k makinesini \u00fcretti. Sistem \u00e7ok basitti. Bir fiskiye, boru yard\u0131m\u0131yla gelen tazyikli suyu tabaklar\u0131n \u00fczerine e\u015fit da\u011f\u0131t\u0131yor ve bula\u015f\u0131klar\u0131 temizliyordu.<\/strong><\/p>\n

\u00c7AMA\u015eIR MAK\u0130NES\u0130 : 1906\u2019 da Ala Fischer, \u00e7ama\u015f\u0131r makinesini icat etti. Makinenin i\u00e7ine yatay olarak yerle\u015ftirilmi\u015f metal tambura kirli \u00e7ama\u015f\u0131rlar konuluyordu. Tambur, elektrik yard\u0131m\u0131yla d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor ve hareket s\u0131ras\u0131nda \u00e7ama\u015f\u0131rlar s\u00fcrekli suyla temas ederek temizlenmi\u015f oluyordu. \u0130lk kurutuculu \u00e7ama\u015f\u0131r makinesi ise 1924\u2019 te \u00fcretildi. \u00c7ama\u015f\u0131r makineleri s\u00fcrekli geli\u015ferek g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki halini ald\u0131.<\/p>\n

TERMOS : 1906\u2019 da \u0130sko\u00e7yal\u0131 J. Dewar, termos ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi ve i\u00e7ine konulan s\u0131v\u0131n\u0131n \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 koruyan, i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f iki kaptan olu\u015fan bir sistem geli\u015ftirdi. Tarihin en pop\u00fcler icatlar\u0131ndan birisi olan termos sayesinde piknik yapmak, insano\u011flu i\u00e7in daha da keyifli bir hal almaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

BLENDER : Stephen Poplawski, termos benzeri cam bir kutunun taban\u0131na metal, d\u00f6nen bir b\u0131\u00e7ak koyarak blender fikrini ilk ortaya atan ki\u015fidir. 1932\u2019 de bu fikrini tasar\u0131m haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. 1935\u2019 te Fred Waring ve Frederick Osus adl\u0131 iki giri\u015fimci dostu, Poplawski\u2019 nin fikrini geli\u015ftirerek b\u00fcy\u00fck bir ticari ba\u015far\u0131 kazanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

ATA\u015e : 1900\u2019 de Johann Vaaler, ka\u011f\u0131tlar\u0131 s\u0131k\u0131ca tutabilmek i\u00e7in,i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f iki halkadan olu\u015fan, metal bir telden ibaret orijinal bir \u00fcr\u00fcn tasarlad\u0131. Vaaler\u2019 in \u201cAta\u015f\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi bu tasar\u0131m bug\u00fcne de\u011fin hemen hemen hi\u00e7 de\u011fi\u015fmemi\u015ftir.<\/p>\n

KALEMTIRA\u015e : Bug\u00fcn okur yazar hemen hemen herkesin evinde, \u00e7ekmecesinde bulunan kalemt\u0131ra\u015f Amerikal\u0131 John Lee Love taraf\u0131ndan 1897\u2019 de icat edildi. \u0130lk \u00fcretimi bildi\u011fimiz ta\u015f\u0131nabilir \u015fekliyle tasarlanan kalemt\u0131ra\u015f daha sonraki y\u0131llarda geli\u015ftirildi.<\/p>\n

KUR\u015eUNKALEM : Kur\u015funkalemin bug\u00fcn bildi\u011fimiz \u015feklini Frans\u0131z kimyac\u0131 Nicolas Conte vermi\u015ftir. Kil ve graphite kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131 yak\u0131p tahtadan silindir \u00e7ubuklar i\u00e7ine koyan Conte; 1795\u2019 te patentini alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk kur\u015funkalem fabrikas\u0131n\u0131 ise 1861\u2019 de Eberhard Faber, New York\u2019 ta kurmu\u015ftur.<\/p>\n

B\u0130LYE U\u00c7LU T\u00dcKENMEZKALEM : 1938\u2019 de Macar mucit Lazlo Biro, biro da denilen, g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131z\u0131n vazge\u00e7ilmez par\u00e7as\u0131 olan bilye u\u00e7lu t\u00fckenmezkalemin hayata ge\u00e7mesini sa\u011flad\u0131. T\u00fckenmezkalem, \u00f6ncelikle y\u00fcksek bas\u0131nca maruz pilotlar\u0131n kullanmas\u0131 i\u00e7in \u00fcretilmi\u015fti. Zamanla kolay kullan\u0131m\u0131ndan dolay\u0131 geni\u015f kitlelere ula\u015ft\u0131.<\/p>\n

DOLMAKALEM : 1935\u2019 te Frans\u0131z Jules Fagart, tekrar doldurulabilen dolmakalemi geli\u015ftirdi. Bug\u00fcn bizlere bir par\u00e7a nostalji gibi g\u00f6r\u00fcnse de dolmakalemler, pek \u00e7ok insan i\u00e7in hala \u00f6nemli yaz\u0131 ara\u00e7lar\u0131ndan biridir.<\/strong><\/p>\n

S\u0130LG\u0130 : Silgiyi ilk defa 1736\u2019 da Avrupa\u2019 ya getiren, Frans\u0131z ka\u015fif ve bilim adam\u0131 Charles Marie de la Condamine\u2019 dir. Bu asl\u0131nda, G\u00fcney Amerika\u2019 da yerli kabilelerin oyun i\u00e7in ve tavuk t\u00fcy\u00fc gibi \u015feyleri v\u00fccutlar\u0131na yap\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 bir maddeydi. Avrupal\u0131lar bunu kulland\u0131 fakat bir s\u00fcre sonra \u00e7\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in kullan\u0131\u015fl\u0131 olmad\u0131. 1839\u2019 da Charles Goodyear, kau\u00e7u\u011fu i\u015flemenin ve dayan\u0131kl\u0131 k\u0131lman\u0131n yolunu buldu. Bug\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z silgilere \u015fekil vermi\u015f oldu.<\/p>\n

DAKS\u0130L : 1951\u2019 de Bette Nesmint Graham, daksili icat etti. Dallasl\u0131 sekreter Graham, bug\u00fcn ofislerimizde hepimizin s\u0131k s\u0131k ihtiya\u00e7 duydu\u011fu hatal\u0131 metinlerin \u00fczerini ince beyaz tabakayla kapatan yaz\u0131 d\u00fczelticiyi ilk olarak evinin mutfa\u011f\u0131nda blender ile s\u0131v\u0131 hale getirdi\u011fi ka\u011f\u0131t olarak \u00fcretmi\u015ftir.<\/p>\n

RAPT\u0130YE : Raptiye, ilk defa Amerikal\u0131 Edwin Moore taraf\u0131ndan kiral\u0131k bir odada \u00fcretildi. Bir g\u00fcn \u00f6nce yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ertesi g\u00fcn satan Moore, Eastman Kodak Company\u2019 den b\u00fcy\u00fck bir sipari\u015f al\u0131nca 1904\u2019 te Moore Raptiye \u015eirketi\u2019 ni kurdu. \u015eirketi hala k\u00fc\u00e7\u00fck \u015feylerin \u00fcretimine devam etmektedir.<\/strong><\/p>\n

FOTOKOP\u0130 MAK\u0130NES\u0130 : Bug\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z fotokopi makineleri ilk olarak 1942\u2019 de Chester Carlson taraf\u0131ndan geli\u015ftirilmi\u015ftir. Amerikal\u0131 mucit Chester Carlson, 1938\u2019 de de elektrostatik fotokopi makinesini icat eden ki\u015fidir. Fotokopi makineleri sayesinde gerekli dok\u00fcmanlar\u0131 \u00e7o\u011faltmak kolayla\u015fm\u0131\u015f oluyordu. Bu da b\u00fcy\u00fck bir i\u015fg\u00fcc\u00fc kazan\u0131m\u0131 anlam\u0131na gelmekteydi.<\/p>\n

M\u00dcREKKEP : Ka\u011f\u0131d\u0131n icad\u0131yla paralel kullan\u0131lan m\u00fcrekkep, \u00c7inliler taraf\u0131ndan bulunup geli\u015ftirildi. MS 400\u2019 de yakla\u015f\u0131k olarak bug\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z halini ald\u0131. Renk pigmentleri veya boyar maddelerin s\u0131v\u0131da \u00e7\u00f6z\u00fcnd\u00fcr\u00fclmesiyle elde edilen m\u00fcrekkebin ilk d\u00f6nemlerdeki hammaddesi ise yanm\u0131\u015f \u00e7am odunu, kuzu ya\u011f\u0131, e\u015fek derisi j\u00f6lesi ve miskti.<\/p>\n

PAR\u015e\u00d6MEN : Eski M\u0131s\u0131r firavunlar\u0131ndan biri Anadolu\u2019 ya papir\u00fcs vermeyi reddedince, par\u015f\u00f6menin hikayesi ba\u015flar. Anadolu\u2019 daki Bergama kitapl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0130skenderiye\u2019 ye rakip olmas\u0131ndan rahats\u0131z olununca papir\u00fcs g\u00f6nderimi durmu\u015ftur. Bergama h\u00fck\u00fcmdar\u0131, koyun ya da ke\u00e7i derisinden papir\u00fcs\u00fcn yerini tutacak ve yaz\u0131 yazmaya uygun bir madde haz\u0131rlanmas\u0131 istedi. Yunanca \u201cPergament\u201d ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan par\u015f\u00f6men b\u00f6ylece do\u011fdu.<\/p>\n

YAPI\u015eKAN BANT : 1921\u2019 de Amerikal\u0131 R. Drew, yap\u0131\u015fkan bant fikrini ortaya att\u0131. Avrupa\u2019 da \u201cseloteyp\u201d ad\u0131yla piyasaya s\u00fcr\u00fclen bu band\u0131n bir y\u00fcz\u00fc, \u201csel\u00fcloz\u201d ad\u0131 verilen ve yap\u0131\u015fkan olan saydam bir plastik \u015feritten olu\u015fuyordu.<\/strong><\/p>\n

TUTKAL : Tutkal ilk olarak 1750\u2019 de \u0130ngiltere\u2019 de yap\u0131ld\u0131. Tutkal \u00f6nceleri bal\u0131ktan elde edilmi\u015f, daha sonralar\u0131 plastik, hayvan kemikleri, ni\u015fasta, s\u00fct proteinlerinden elde edilen t\u00fcrevleri ile yayg\u0131nla\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n

YANGIN S\u00d6ND\u00dcR\u00dcC\u00dc : 1816\u2019 da George Manby, yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcrmeye y\u00f6nelik bir sistem geli\u015ftirerek ilk yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn temellerini atm\u0131\u015f oldu. Alet, su i\u00e7eren metal bir silindirden olu\u015fuyordu. \u0130\u00e7indeki su, s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f hava yard\u0131m\u0131yla d\u0131\u015far\u0131ya p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcl\u00fcyordu.<\/p>\n

K\u0130MYASAL YANGIN S\u00d6ND\u00dcR\u00dcC\u00dc : 1905\u2019 te Alexander Laurent, kimyasal yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fcy\u00fc geli\u015ftirdi. Yang\u0131na suyla m\u00fcdahale etmek her zaman do\u011fru bir yol de\u011fildi, bu y\u00fczden Laurent, bir kimyasal kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 geli\u015ftirerek suyun yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcrmedeki zararlar\u0131n\u0131 da yok etmi\u015f oluyordu.<\/p>\n

D\u0130KENL\u0130 TEL : 1867\u2019 de Lucien B. Smith, tarihteki ilk dikenli teli \u00fcretti. Teksas\u2019 ta ya\u015fayan b\u00fcy\u00fck toprak sahiplerinin say\u0131s\u0131 artmaya ba\u015flay\u0131nca s\u0131n\u0131rlar birbirine yakla\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u015fte bu ihtiya\u00e7tan hareketle kendisi de bir \u00e7ift\u00e7i olan Smith, s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirlemek ve yabanc\u0131lar\u0131n giri\u015finin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmek i\u00e7in tarihteki ilk dikenli teli \u00fcretmi\u015ftir.<\/p>\n

GAZ MASKES\u0130 : 1914\u2019 de Garet A. Morgan\u2019 \u0131n geli\u015ftirdi\u011fi gaz maskesi, Erie G\u00f6l\u00fc alt\u0131ndaki patlamada 32 maske kullan\u0131c\u0131s\u0131n hayatta kalmas\u0131ndan sonra \u00e7ok tutulmu\u015ftur. Patlamadan sonra pek \u00e7ok firma Morgan\u2019 \u0131n gaz maskelerinden sipari\u015f vermi\u015ftir. Sonralar\u0131 Amerikan ordusu gaz maskesine son halini vermi\u015f ve resmen kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

TRAF\u0130K I\u015eIKLARI : 1923\u2019 te Gervett A. Morgan, elektrikli trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131 geli\u015ftirdi. \u00dczerinde \u201cdur\u201d ve \u201cge\u00e7\u201d yazan trafik i\u015faret kollar\u0131, ilk kez 1868\u2019 de kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sonralar\u0131 gaz lambas\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fan renkli trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131 kamu kullan\u0131m\u0131na sunuldu. \u0130\u00e7indeki gaz lambas\u0131 vas\u0131tas\u0131yla trafi\u011fi d\u00fczenleyen bu sistem, o tarihlerde gaz lambalar\u0131ndan birinin patlamas\u0131 sonucu bir polisin \u00f6lmesine neden olunca yeni aray\u0131\u015flara gidildi. Bu soruna \u00e7are arayan Morgan, ye\u015fil, sar\u0131 ve k\u0131rm\u0131z\u0131 renklerden olu\u015fan elektrikli trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131 geli\u015ftirdi.<\/p>\n

PARKMETRE : 1939\u2019 da Carl C. Magee, park sorununu \u00e7\u00f6zebilmek amac\u0131yla ilk parkmetreyi tasarlad\u0131. O y\u0131llarda Amerika\u2019 da ciddi bir park sorunu ya\u015fan\u0131yordu. Magee ilk parkmetre aletini caddeye yerle\u015ftirdi\u011finde halk b\u00fcy\u00fck tepki g\u00f6sterdi. Fakat park sorunu \u00e7\u00f6z\u00fclemeyince parkmetrelerin kullan\u0131m\u0131 artt\u0131.<\/p>\n

KED\u0130G\u00d6Z\u00dc : 1933\u2019 te Percy Shaw, sisli bir gecede otomobiliyle neredeyse bir u\u00e7urumdan yuvarlanmak \u00fczereyken bir kedinin g\u00f6zlerinin parlamas\u0131yla yolu fark edip hayat\u0131 kurtulunca, kedi g\u00f6z\u00fcnden esinlenerek bir alet tasarlamaya karar verir. B\u00f6ylece hayat kurtaran kedi g\u00f6z\u00fc ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. K\u0131sa bir s\u00fcre sonra bir\u00e7ok \u00fclkenin yollar\u0131na bu kedig\u00f6zlerinden \u00e7ok say\u0131da yerle\u015ftirilir.<\/strong><\/p>\n

G\u00dcVENL\u0130 TIRA\u015e BI\u00c7A\u011eI : 1771\u2019 de Jean Jacques Perret, cilde sadece b\u0131\u00e7a\u011f\u0131n kenar\u0131n\u0131n de\u011fdi\u011fi ilk g\u00fcvenli t\u0131ra\u015f b\u0131\u00e7a\u011f\u0131n\u0131 geli\u015ftirdi. B\u00f6ylece sabahlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnde kesiklerle i\u015fe gitmek zorunda kalan erkek n\u00fcfusunun say\u0131s\u0131nda g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir azalma olmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

SABAN : 1814\u2019 te John Jetro, hayvan g\u00fcc\u00fcyle kullan\u0131lan ilk saban\u0131 geli\u015ftirdi. Topra\u011f\u0131 insan g\u00fcc\u00fcyle s\u00fcrmek hem \u00e7ok zordu hem de toprak sahipleri i\u00e7in \u00e7ok maliyetliydi. Bu nedenle hayvan g\u00fcc\u00fcyle kullan\u0131labilecek bir alet tasarlamak gerekmi\u015fti. John Jetro, tar\u0131mc\u0131l\u0131k i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahip saban\u0131 geli\u015ftirdi ve patentini ald\u0131.<\/p>\n

PUSULA : MS 100 y\u0131l\u0131nda \u00c7inliler, pusulay\u0131 icat etti. Manyetik bir ortamda serbest b\u0131rak\u0131lan bir objenin kuzeye y\u00f6nelece\u011fi prensibinden hareketle pusulan\u0131n ke\u015ffi ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n

K\u0130BR\u0130T : 1680\u2019 de Robert Boyle, k\u00fck\u00fcrtl\u00fc kibrit arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ate\u015fi elde etmeyi becerdi. Ke\u015ffedilmesinin \u00fczerinden binlerce y\u0131l ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen ate\u015f pratik halde elde edilemiyordu. \u00d6nceleri bir \u00e7elik, bir metal par\u00e7as\u0131na s\u00fcrt\u00fcl\u00fcyor ve ate\u015f elde ediliyordu. Boyle\u2019 nin kibriti, z\u0131mpara ka\u011f\u0131d\u0131na s\u00fcrt\u00fclmek suretiyle ate\u015f al\u0131yordu. Ard\u0131ndan fosforlu kibritler de \u00fcretilmeye ba\u015fland\u0131.<\/strong><\/p>\n

YAZAR KASA : 1879\u2019 da James Ritty, yazar kasay\u0131 icat etti. Bug\u00fcnk\u00fc yazar kasalar\u0131n ilham kayna\u011f\u0131 olan ilk yazar kasaya, bir klavye yard\u0131m\u0131yla say\u0131lar giriliyor, gerekli toplamalar yap\u0131l\u0131yor ve bunlar ka\u011f\u0131da bas\u0131labiliyordu.<\/strong><\/p>\n

K\u00d6R ALFABES\u0130 : Frans\u0131z subay Barbier, akl\u0131na gelen kabar\u0131k harf fikrini kendisi de k\u00f6r olan arkada\u015f\u0131 Braille\u2019 e anlatt\u0131. Louis Braille, bu alfabe sistemini kendi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zorluklar\u0131 da de\u011ferlendirerek, 1829 y\u0131l\u0131nda bug\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z k\u00f6r alfabesini geli\u015ftirdi. Bug\u00fcn sadece Braille\u2019 in kabartma harflerini basan \u00f6zel matbaalar bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

BEBEK ARABASI : 1733\u2019 te \u0130ngiliz William Kent, ilk bebek arabas\u0131n\u0131 \u00fcretti. W. Kent adl\u0131 mimar, Devonshire\u2019 in III. D\u00fck\u00fc\u2019 n\u00fcn \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in tarihin ilk bebek arabas\u0131n\u0131 sipari\u015f \u00fczerine yapmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn geli\u015ftirilmi\u015f benzer tasar\u0131mlar parklarda, bah\u00e7elerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilmektedir.<\/p>\n

AYNA : 1903\u2019 te Emil Bloch, aynay\u0131 geli\u015ftirdi. Tarih boyunca parlat\u0131lm\u0131\u015f bir metal ya da ta\u015f ayna olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonralar\u0131 cam y\u00fczeylerin arkas\u0131na yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan koyu renkli kuma\u015flar da ayn\u0131 ama\u00e7la kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk modern ayna ise Bloch taraf\u0131ndan, d\u00fcz cam\u0131n g\u00fcm\u00fc\u015f veya alt\u0131n folyo ile kaplanmas\u0131yla elde edilmi\u015ftir.<\/p>\n

POSTA PULU : 1837\u2019 de Rowland Hill, ilk posta pulunu tasarlay\u0131p kullan\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Hill posta pulunu yapt\u0131ktan sonra \u0130ngiltere kral\u0131 taraf\u0131ndan \u015f\u00f6valyelikle \u00f6d\u00fcllendirilmi\u015ftir. Bug\u00fcn halen kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z, her biri birer sanat eseri say\u0131labilecek pullar, \u00f6nceleri sadece kral\u0131n yaz\u0131\u015fmalar\u0131nda kullanabildi\u011fi bir i\u015faret iken zamanla t\u00fcm posta sistemlerince kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f ve yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

POSTA KUTUSU : 1891\u2019 de Philip Downing, posta kutusu sistemini geli\u015ftirdi. Posta sisteminin her ge\u00e7en g\u00fcn daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 i\u015fleyebilmesi i\u00e7in g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar pek \u00e7ok insan bu geli\u015fime katk\u0131da bulunmu\u015ftur. Bu sayede posta i\u015faretleyicileri, i\u015flem iptal eden cihazlar, posta m\u00fch\u00fcrleri, otomatik posta s\u0131n\u0131fland\u0131rma cihazlar\u0131 ya\u015fam\u0131m\u0131zda yerini alm\u0131\u015f, mektuplar\u0131n daha sistematik bir \u015fekilde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131p g\u00f6nderilmesine olanak tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n

\u015eEMS\u0130YE : 1885\u2019 te William C. Carter, \u015femsiyeyi geli\u015ftirdi. \u0130lk \u015femsiyenin, 4000 y\u0131l \u00f6nce M\u0131s\u0131r, Asya, Yunanistan ve \u00c7in\u2019 de kullan\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu tarihsel dok\u00fcmanlar g\u00f6stermektedir. \u015eemsiyenin patenti Carter taraf\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u0130NG\u0130L\u0130Z ANAHTARI : 1835\u2019 te Solymon Merrick, ingiliz anahtar\u0131n\u0131 tasarlad\u0131. \u0130nsano\u011flunun pratik zekas\u0131n\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olan ingiliz anahtar\u0131 ile vidalar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6nemini yitiriyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc geni\u015fleyebilen ucu sayesinde her boyuttaki vida i\u00e7in kolayca kullan\u0131labiliyordu.<\/p>\n

CIVALI BAROMETRE : 1643\u2019 te Evangelista Torricelli, hava bas\u0131nc\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in yeni bir y\u00f6ntem geli\u015ftirdi. Torricelli, vakum ve bas\u0131n\u00e7 \u00fczerine deneyler yapmaktayd\u0131. Yar\u0131ya kadar c\u0131vayla doldurdu\u011fu bir kaba, yine a\u011fz\u0131na kadar c\u0131vayla dolu bir t\u00fcp\u00fc ters \u00e7evirip bat\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Havan\u0131n bas\u0131nc\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak t\u00fcpteki c\u0131van\u0131n oran\u0131 bir miktar azalmaktayd\u0131. B\u00f6ylece bug\u00fcn \u201cc\u0131val\u0131 barometre\u201d olarak bildi\u011fimiz cihaz ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu.<\/p>\n

PARA : Para, ilk kez M\u00d6 700\u2019 de Lidya\u2019 da mallar\u0131n al\u0131m\u0131 i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131. Yo\u011fun olarak ticaretle u\u011fra\u015fan ve bir Anadolu uygarl\u0131\u011f\u0131 olan Lidya\u2019 da paran\u0131n ilk formu de\u011ferli maddeden olu\u015fmaktayd\u0131. Alt\u0131n ya da g\u00fcm\u00fc\u015f, en \u00e7ok kullan\u0131lan para hammaddesiydi. M\u00d6 700 y\u0131l\u0131na gelene kadar insanlar\u0131n ekonomik ili\u015fkilerinde kulland\u0131klar\u0131 en yayg\u0131n metot \u201cbarter\u201d yani de\u011fi\u015fim sistemiydi. Bu\u011fday almak isteyen, yerine e\u015fit miktarda pirin\u00e7 kullanabiliyordu. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise para kullan\u0131m\u0131, yava\u015f yava\u015f yerini dijital ortamdaki paralara yani kredi kartlar\u0131na b\u0131rakmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kim, Nerede, Neyi \u0130cat Etti? TELGRAF : William Cooke ve Charles Wheatstone adl\u0131 iki \u0130ngiliz1837 y\u0131l\u0131nda , teller \u00fczerinden elektrik ak\u0131m\u0131 g\u00f6ndererek mesaj iletmeyi ba\u015fard\u0131lar. B\u00f6ylece ilk elektrikli telgraf makines\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Elektrik ak\u0131m\u0131, al\u0131c\u0131 cihaz\u0131n kadran\u0131ndaki bir dizi i\u011fneyi hareket ettirerek ula\u015ft\u0131r\u0131lacak mesaj\u0131n ekranda belirmesine yard\u0131mc\u0131 oluyordu. MORS ALFABES\u0130 : 1843\u2019 te Samuel Morse, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-224","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=224"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":226,"href":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224\/revisions\/226"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=224"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=224"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=224"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}