{"id":43,"date":"2022-12-29T16:55:18","date_gmt":"2022-12-29T16:55:18","guid":{"rendered":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/?p=43"},"modified":"2022-12-29T16:55:18","modified_gmt":"2022-12-29T16:55:18","slug":"bilim-insanlari-ve-icatlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/bilim-insanlari-ve-icatlari.html","title":{"rendered":"Bilim \u0130nsanlar\u0131 ve icatlar\u0131"},"content":{"rendered":"\n

Nicolaus Copernicus (MS 1473-1543)<\/strong>
Polonya’da do\u011fan Copernicus, Krakov’da matematik ve optik \u00fczerinde \u00e7alismalar yapmistir. 30 yillik bir \u00e7alismamn sonunda D\u00fcnyanm, her gun kendi ekseni etrafmda ve D\u00fcnya ve di\u011fer gezegenlerin fakh s\u00fcreli yillar boyunca G\u00fcnes’in y\u00f6r\u00fcngesinde d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc teorisini ortaya atmistir. Bu teori, D\u00fcnya’nm evrenin merkezi oldu\u011funu ileri s\u00fcren geleneksel g\u00f6r\u00fcs\u00fcn ge\u00e7ersizli\u011fini ortaya koymustu. Copernicus bu karsi teorisini yaymlamakta isteksizdi, ancak; \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra di\u011fer \u00f6nc\u00fc g\u00f6k bilimciler bu teoriyi gelistirmis ve genisletmislerdir. Bu g\u00f6k bilimciler Kepler, Galileo ve Newton’dur.<\/p>\n\n\n\n

Archimedes (yaklasik M\u00d6 287-212)
Yunanli bir matematik\u00e7i ve mucit olan Archimedes suyun \u00e7ikartilmasi i\u00e7in spiral bir pompa icat etmistir, Archiemedes vidasi olarak adlandinlan bu pompa halen kullanilmaktadir. K\u00fcrenin hacmini bulmaya yarayan cesitli hesaplamalar ve form\u00fcller bulmustur. En \u00e7ok sivilarm kaldirma g\u00fcc\u00fc esaslan \u00fczerinde yapti\u011fi \u00e7alismalar ile \u00fcnl\u00fcd\u00fcr. Rivayete gore; k\u00fcvetin i\u00e7inde yikanirken, suyun v\u00fccudunu kaldirdi\u011fmi fark etmis ve bu sayede sivilarm dengesi yasasmi bulmustur. Sirakuza sehrindeki evinde bir bulu\u00e7 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken Romah bir asker tarafmdan \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fcst\u00fcr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n


Tycho Brahe (1546-1601)
Brahe, o zaman Danimarka idaresi altmda olan G\u00fcney isve\u00e7’te do\u011fmustur. Teleskobun icadmdan once astronomi \u00fczerinde \u00e7ahsmalar yapmistir. Zamanm astronomi cetvelinde \u00e7ok ciddi yanhslar oldu\u011funu kesfetmistir. Bu hatalan d\u00fczeltmek i\u00e7in \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar s\u00fcrecek olan bir projeye baslamistir. Kuyrukluyildizlann g\u00f6ksel cisimler oldu\u011funu ispatlayan Brahe D\u00fcnya’daki bir yilin s\u00fcresini bir saniyede hesaplayabiliyordu. Asistani olan Kepler Brahe’nin g\u00f6zlemleri \u00fczerine calismalarim s\u00fcrd\u00fcrm\u00fcs ve Mars’m eliptik bir y\u00f6r\u00fcnge \u00fczerinde hareket etti\u011fini hesaplamistir.
Blaise Pascal (1623-1662)
Fransa’da do\u011fan Pascal 1647’de bir hesap makinesi icat etmistir. Daha sonra barometre, hidrolik kaldira\u00e7 ve sinngayi icat etmistir. Sivilarm basmci \u00fczerinde \u00e7ahsan Pascal bir sivi basmcinin b\u00fct\u00fcn y\u00f6nlerde ayni oldu\u011fu ve basm\u00e7taki de\u011fisimin derhal iletildi\u011fini g\u00f6stermistir.<\/strong>
Galileo Galilei (1564-1642)
italyan g\u00f6k bilimci ve matematik\u00e7i olan Galileo ilk kinlnnali teleskopu gelistirmistir. Venus gezegenini g\u00f6zlemlemis ve G\u00fcnes lekelerini \u00fczerinde \u00e7alisan ilk insan olmustur. Sarkacm sabit bir siklikta salmdi\u011fini bulmu\u00e7 ve d\u00fcsen cisimler yasasmi kesfetmistir. Copernicus’un evren teorisinin bir savunucusu olan Galileo dini otoritenin tepkisi nedeniyle d\u00fcs\u00fcncelerini inkar etmek zorunda kalmistir. Floransa’da ev hapsinde tutulurken \u00e7alismalanni s\u00fcrd\u00fcrm\u00fcs ve 1637’li yillarda tamamen k\u00f6r olmustur.<\/p>\n\n\n\n

Robert Boyle (1627-1691)
irlanda’da do\u011fumlu bir bilim adami olan Boyle hava, bosluk, yanma ve solunum \u00fczerinde deneyler yapm\u0131st\u0131r.1662’de sabit bir sicakhktaki gazm basmci ile hacminin ters orantili oldu\u011funu g\u00f6zlemlemistir. Bu iliski Boyle Yasasi olarak adlandinlmistir. Boyle, ayrica; asitler, alkaliler, yo\u011funluk, kirilma ve kristallerin sekilleri ve yapilisi \u00fczerinde de \u00e7alismistir.<\/strong>
Isaac Newton (1642-1727)
ingiliz fizik ve matematik\u00e7isi. Newton yer\u00e7ekimi \u00fczerine yapmis oldu\u011fu \u00e7alismalar ile tanmir, ancak; bu \u00e7alismalar yapmis oldu\u011fu \u00e7ok kapsamli yasa ve kesiflerin sadece bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Hareketin \u00fc\u00e7 kanunu gelistirmi\u00e7 ve beyaz isi\u011fm farkh renkteki isik ismlanndan olustu\u011funu kesfetmistir. 1868’de ilk yansitmali teleskopu insa etmistir. Newton yasami boyunca bir\u00e7ok tartismanm i\u00e7inde yer almistir. Bunlar i\u00e7inde en dikkat \u00e7ekici olani calculus olarak bilinen matematik bransmi ilk kesfeden Karl Leibniz ile calculus \u00fczerine y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc tartismadir.
Benjamin Franklin (1706-1790)
Boston, Massachusetts’de do\u011fan Franklin matbaaci, devlet adami, \u00fcretken bir yazar ve mucitti. Caddelerin isiklandirmasim ger\u00e7eklestirmis ve Amerikan posta sistemini yeniden organize etmistir. Ayrica; d\u00fcs\u00fck yakit t\u00fcketimine sahip Franklin sobasini, paratoneri, \u00e7ift odakh mercek g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ilk kopyalama makinesini ve mizikayi icat etmistir. Elektrik \u00fczerine yapmis oldu\u011fu deneyler Franklin’in en \u00e7ok bilinen bilimsel \u00e7ahsmasidir, Elektrik akiminin y\u00fckl\u00fc mikroskobik par\u00e7aciklarinm hareketinden ibaret oldu\u011funu kavrayan Franklin elektrik akimi aki\u00e7 modeli gelistirmistir. Onl\u00fc u\u00e7urtma deneyi ile yildinmin elektri\u011fin bir t\u00fcr\u00fc oldu\u011funu kanitlamistir.<\/strong>
Joseph Priestley (1733-1804)
Ingiliz kimyager Joseph Priestley 1774’te oksijeni kesfetmistir. Ayrica; amonyak, karbonmonoksit, nitrous oxide ve s\u00fcif\u00fcrdioksidi tanimlamistir. Yesil bitkilerin oksijen verdi\u011fini ve gun isi\u011fma ihtiya\u00e7 duydu\u011funu kesfetmistir. Bir \u00f6\u011fretmen, yazar ve politikaci olan Priestley Fransiz Devrimi’ni desteklemis ve k\u00f6le ticaretine karsi \u00e7ikmistir. Priestley 1794’te Amerika’ya g\u00f6\u00e7 etmistir.
Antoine Lavoisier (1743-1794)
Modern kimyanin kimyaoisi olarak kabul edilen Fransiz bilim adami Lavoisier havanm oksijen ve nitrojen admi verdi\u011fi gazlannin bir kansimi oldu\u011funu g\u00f6stermis ve suyun hidrojen ve oksijen i\u00e7erdi\u011fini ispat etmistir. Kimyasal bilesikler adi verilen bir y\u00f6ntem tasarlayan Lavoisier, ayni zamanda; metrik sistemi planlayan komisyonun da bir \u00fcyesi olmustur. Fransiz Devrimi’ne kar\u00e7i olan Lavoisier 1794’te Paris’te giyotin ile idam edilmistir.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nicolaus Copernicus (MS 1473-1543)Polonya’da do\u011fan Copernicus, Krakov’da matematik ve optik \u00fczerinde \u00e7alismalar yapmistir. 30 yillik bir \u00e7alismamn sonunda D\u00fcnyanm, her gun kendi ekseni etrafmda ve D\u00fcnya ve di\u011fer gezegenlerin fakh s\u00fcreli yillar boyunca G\u00fcnes’in y\u00f6r\u00fcngesinde d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc teorisini ortaya atmistir. Bu teori, D\u00fcnya’nm evrenin merkezi oldu\u011funu ileri s\u00fcren geleneksel g\u00f6r\u00fcs\u00fcn ge\u00e7ersizli\u011fini ortaya koymustu. Copernicus bu karsi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-43","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilimteknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45,"href":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43\/revisions\/45"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gelisenbeyin.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}