1 Mayıs İşçi ve Emekçiler Bayramı, işçi ve emekçiler tarafından dünya çapında kutlanan, birlik, dayanışma ve haksızlıklarla mücadele günü. Dünya üzerindeki pek çok ülkede, resmî tatil olarak kabul edilmektedir. Türkiye'de ilk kez 1923'te resmî olarak kutlanmıştır.
1 Mayıs Nasıl "İşçi Bayramı" Olarak Kutlanmaya Başladı?
1 Mayıs tüm dünya işçilerinin kutladığı
birlik, beraberlik ve dayanışma günüdür. Pek çok ülkede resmi tatil
olarak kutlanan
1 Mayıs yüzyılı aşkın bir geçmişe sahiptir.
19. yüzyılın sonunda işçiler zor koşullarda ve kötü şartlarda
çalıştırılıyorlardı. Kapitalizmin gelişme sürecinde işçiler neredeyse
karın tokluğuna ve günde 15 saate varan süreyle çalıştırılıyorlardı.
Hatta işçilere imzalatılan sözleşmelerde çalışma sürelerinin 19 saate
çıkarılabileceği yazıyordu.
1 Mayıs'la ilgili ilk tohumlar A.B.D'de atıldı. 1880'de 500 bin kadar
işçi, bir iş gününde “8 saat mesai yapmak” için mücadeleye başladı. Bu
amaç için 1881 yılında Örgütlü Meslek ve Emekli Federasyonu kuruldu.
1884 yılında Amerika Emek Federasyonu'nun Şikago’da yaptığı toplantıda
“8 saat çalışma” düzeninin 2 yıl sonra başlatılması kararlaştırıldı.
Federasyon 1 Mayıs’ın “8 saat mesai” için mücadele edecekleri gün
olmasına karar verdi. Bu dönemde yapılan eylemlerde öldürülen işçiler
oldu, 1400 civarında işçi işten çıkartıldı.
İşçilerin ilk 1 Mayıs yürüyüşü
Amerika Emek Federasyonu'nun
kararlaştırdığı gibi 1 Mayıs 1886'da Amerika çapında, vasıflı vasıfsız
tüm işçilerin katıldığı grevler başladı. Eylemlerin en büyüğü Şikago’da
gerçekleşti. 350 bin kişinin katıldığı eyleme polis müdahale etti ve çok
sayıda işçi hayatını kaybetti. Amerikan tarihinde ilk kez işçi sınıfı
böyle büyük bir ayaklanma gerçekleştirmiş oldu.
İşçilerin iş bırakması ülkede hayatı durdurdu. İşçi sınıfı, işverenler
ve siyasetçiler arasındaki gerilim giderek arttı. Eylemlerin ardından
işçilere yönelik tehditler ve işten çıkarmalar başladı. Olaylara sebep
olduğu düşünülen 8 işçi idam edildi. İdam edilen 8 işçiden biri Albert
Persons’dı.
Mahkeme özür dilemesi durumunda Persons'a affedileceğini bildirdi.
Persons mahkemeye, "Bütün dünya suçsuz olduğumu biliyor. Eğer asılırsam
cani olduğumdan değil, emekçi olduğumdan asılacağım," şeklinde cevap
verdi. İdam edilen işçilerin cenazesine yüz binlerce insan katıldı.
İşçilerin zaferi
1888 yılında, Amerika Emek Federasyonu “8
saat çalışma” şartı kabul edilene kadar her yıl 1 Mayıs’ta gösteriler
düzenlemeye karar verdi. Aynı tarihlerde Fransa ve Belçika işçi
sendikaları da 1 Mayıs'la ilgili benzer kararlar aldı.
İşçilerin çok uzun süre beklemelerine gerek kalmadı. 1889 yılında
Paris'te gerçekleştirilen 2. Enternasyonal, 1 Mayıs’ın işçilerin
uluslararası birlik, mücadele ve dayanışma günü olduğunu kabul ve ilan
etti. Bu tarihten beri 1 Mayıs her yıl tüm dünyada
“İşçi Bayramı” olarak
kutlanmaktadır. 1 Mayıs
İşçi Bayramı Resimleri
Belirli Gün ve Haftalar / İlköğretim Haftası / Dünya Engelliler Günü / Kütüphaneler Haftası / 23 Nisan / 19 Mayıs / 10 Kasım Anlam ve Önemi
Bilim İnsanları / Ünlü Yazarlar / Ünlü Ressamlar / Ünlü Müzisyenler / Türk Büyükleri / Türk Bilim İnsanları / Ünlü Matematikçiler / Ünlü Fizikçiler